بررسی تغییر شکل گرانشی عمیق دامنه در تاقدیس‌های سرتل و کوه‌سفید، شمال غرب دهدشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

منطقه چاروسا و لنده در استان کهگیلویه و بویر احمد در جنوب غربی ایران واقع و از نظر زمین‌شناسی بخشی از زاگرس چین خورده است. در این منطقه هسته تاقدیس‌های کوه سفید و سرتل از جنس آهک‌های ایلام- سروک ارتفاعات اصلی و بلند منطقه را تشکیل می‌دهند. در این ارتفاعات آثار زمین‌لغزش‌های بزرگ و شواهدی از تغییر شکل گرانشی عمیق دامنه قابل مشاهده است. بزرگترین آنها زمین‌لغزش المور در تاقدیس سرتل با حجم تقریبی بیش از 600 میلیون متر مکعب می‌باشد. در این تحقیق به شواهد و علت تغییر شکل گرانشی عمیق دامنه در این تاقدیس‌ها و عوامل مسبب لغزش المور پرداخته می‌شود. جهت بررسی این موضوع از ترکیبی از روش برداشت صحرایی زمین‌شناسی، مطالعات پردازش تصویر و مطالعات آزمایشگاهی مکانیک‌سنگ و مکانیک‌خاک جهت تهیه داده‌های اولیه استفاده شده است. پردازش و تجزیه و تحلیل این داده‌ها با ترکیبی از روش‌های تجزیه و تحلیل سینماتیکی، آنالیز حساسیت به روش تعادل حدی و مدلسازی عددی به روش المان محدود می‌باشد. در نهایت با یک مدل سه‌بعدی زمین‌شناسی ساز‌و‌کار پیشنهاد شده برای این زمین‌لغزش‌ نشان داده شده است. بر اساس این تحقیق ترکیبی از تغییر شکل گرانشی عمیق دامنه، به همراه شکست گوه‌ای و کمانش سه‌مفصلی از عوامل مسبب این بهمن‌سنگی بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of deep seated gravitational slope deformation in the Sartal and Kuh-e-Sefid anticlines: Northwest of Dehdasht

نویسندگان [English]

  • Mashallah Khamechian 1
  • Ali Nilforooshan 2
  • Mohammad Reza Nikudel 2
1 Prof. of engineering Geology Tarbiat Modares University
2 Department of Engineering Geology, Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

The area of Charousa and Lendeh in the Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province in southwestern Iran is geologically part of the folded Zagros. In this area, the core of the Kuh-e-Sefid and Sartal anticline of the Ilam-Sarvak limestone are the main high altitudes of the region. At these altitudes the scar of large landslides and evidence of deep seated gravitational slope deformation are visible. The largest of these are the Almor landslide in the Sartal anticline with an approximate volume of over 600 million cubic meters. In this study, the evidence of deep seated gravitational slope deformation of these anticlines has been investigated and the causing factors for Almor landslide have been determined. To investigate of this issue, a combination of geological field survey, image processing studies, and laboratory studies of rock mechanics and soil mechanics were used to prepare preliminary data. This data are processed and analyzed by a combination of kinematic analysis, limit equilibrium sensitivity analysis, and finite element numerical modeling. Finally, a three-dimensional geological model is proposed to illustrate the proposed mechanism for this landslide. According to this study, a combination of deep seated gravitational slope deformation, along with wedge failure and three hinge buckling, was the causes of this avalanche.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ilam-Sarvak Formation
  • Landslide
  • deep seated gravitational slope deformation
احسان بخش کرمانی، م. ح.، انصاری مقدم، ف.، باقر‌زاده کریمی، ن.، رحیم‌زاده، ف.، 1995. نقشه زمین‌شناسی 1:100000 برگه چنگ (کوه‌کلاته)، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، شماره شیت 6152.

بشیری، ا.، 1390. زمین شناسی مخازن نفتی ایران و لزوم تزریق گاز به آنها، ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز، شماره 77 : 6- 11.

پارسامنش، ا.، شاه پسندزاد، م.، نبی بیدهندی، م.، صابری، ف.، 1393. بررسی ویژگی های پتروفیزیکی سازند ایلام در مرز دو میدان نفتی اکتشافی جنوب ایران با استفاده از داده های لرزه نگاری، چاه نگاری و آزمایش چاه، ماهنامه علمی- ترویجی اکتشاف و تولید نفت و گاز، شماره 117 : ۵۱-۵۷.

سجادی, ف.، امیدوار، م.، ۱۳۹۰. بایواستراتیگرافی و تعیین مرز سازند سروک و بخش زیرین سازند ایلام در میدان های نفتی مارون و آب تیمور، پانزدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، تهران، انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه تربیت معلم.

سیدسجادی, ش. عقیقی, م.ع.، 1393. ساخت و تحلیل مدل ژئومکانیکی مخزن بنگستان در میدان کوپال، نشریه علمی-پژوهشی مهندسی معدن, شماره 10(26): 21- 34.

فتح الهی، ص.، 1391، بررسی پتانسیل افزایش تولید در میادین نفتی جنوب غرب ایران، ماهنامه علمی اکتشاف و تولید نفت و گاز، شماره 94.

معینی, م.، رحیم پور بناب, ح. توکلی, و. مرادپور, م. معدنی پور, س. رضا پناه, ح.، 1393. زون بندی و تعیین گونه های سنگی مخزن بنگستان براساس بررسی های رسوب شناختی و پتروفیزیکی در میدان سرکان، دوفصلنامه رسوب شناسی کاربردی, شماره 2(4): 50-74.

 

Agliardi, F., Crosta, G., Zanchi, A., 2001. Structural constraints on deep-seated slope deformation kinematics, Engineering Geology, 59: 83–102.

Agliardi, F., Zanchi, A., Crosta, G.B., 2009. Tectonic vs. gravitational morpho structures in the central Eastern Alps (Italy): constraints on the recent evolution of the mountain range, Tectonophysics, 474: 250–270.

Ambrosi, C., Crosta, G., 2006. Large sackung along major tectonic features in the Central Italian Alps, Engineering Geology, 83: 183–200.

Apuani, T., Masetti, M., Rossi, M., 2007. Stress- strain- time numerical modelling of a deep seated gravitational slope deformation: preliminary results, Quat. Int, 171-172: 80-89.

Berberian, M., 1976. Contribution to the Seismotectonics of Iran, Part II, Geological Survey of Iran, 39: 516.

Berberian, M., 1995. Master- Blind- Thrust Faults Hidden under the Zagros Folds: Active Basement Tectonics and Surface Morphotectonics, Tectonophysics, 241: 193-224.

Cai, M., Kaiser, P.K., Tasaka, Y., Minami, M., 2007. Determination of residual strength parameters of jointed rock masses using the GSI system, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 44, Issue 2:  247-265.

Cavers, D., 1981. Simple methods to analyze buckling of rock slopes, Rock Mechanics, 14: 87–104.

Dashti, A., Sefidari, E., 2016. Physical properties modeling of reservoirs in Mansuri oil field, Zagros region, Iran, Petroleum Exploration and Development, 43, Issue 4:  611-615.

Froldi, P., Lunardi, P., 1995. Buckling failure phenomena and their analysis, Proceedings on the Second International Conference on the Mechanics of Jointed and Faulted Rock. Balkema, Rotterdam:  595 - 603.

Gholipour, A.M., 1994. Patterns and Structural Positions of Productive Fractures in the Asmari Reservoirs, Southwest Iran, Proc Canadian SPE/CIM/CANMET conference, Recent Advancees in Horizontal Well Applications, Calgary,  paper HWC94-43, 10 PP.

Hoek, E., Carranza-Torres, C.T., Corkum, B., 2002. Hoek-Brown Failure Criterion— 2002 Edition, Proceedings of the 5th North American Rock Mechanics Symposium, Toronto (2002) 267-273.

Hoek, E., Diederichs, M.S., 2006. Empirical estimation of rock mass modulus, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 43: 203-215.

Hovius, N., Stark, C.P., Allen, P.A., 1997. Sediment flux from a mountain belt derived by landslide mapping, Geology, 25:  801–804, In Australia and New Guinea, Jennings JN, Mabbutt JA (eds). Cambridge University Press: Cambridge; 64–84.

Hradecky, J., Panek, T., 2008. Deep-seated gravitational slope deformations and their influence on consequent mass movements (case studies from the highest part of the Czech Carpathians), Nat. Hazards, 45: 235–253.

Humair, F., Pedrazzini, A., Epard, J. L., Froese, C. R., Jaboyedoff, M., 2013. Structural characterization of Turtle Mountain anticline (Alberta, Canada) and impact on rock slope failure, Tectonophysics, 605: 133-148.

Hunt, R.E., 1984, Geothechnical Engineering Investigation Manual, McGraw Hill.

International Society for Rock Mechanics (ISRM)., 1981. Rock Characterization Testing and Monitoring, Brown, E., Ed., Pergamon Press, Oxford, 211 p.

International Society for Rock Mechanics (ISRM)., 1978. Suggested methods for the quantitative description of discontinuities in rock masses, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences and Geomechanics Abstracts 15: 319–368.

Jaboyedoff, M., Couture, R., Locat, P., 2009. Structural analysis of Turtle Mountain (Alberta) using Digital Elevation Model: toward a progressive failure, Geomorphology, 103: 5–16.

Jaboyedoff, M., Metzger, R., Oppikofer, T., Couture, R., Derron, M.H., Locat, J., Turnel, D., 2007. New insight techniques to analyze rock slope relief using DEM and 3D-imaging cloud points: COLTOP-3D software In: Eberhardt, E. Stead, D. Morrison, T. (Eds), Rock Mechanics: Meetings Society's Challenges and Demands, 1. Taylor and Francis, London (2007) pp. 61–68.

Liao, L., Zhu, Y., Yang, Z., Zou, D.H., Waseem, M., Chen, J., Wang, Yun., Ye, C., 2016. Buckling Analysis of Bedded Rock Slope Subject to Seismic Force – a Case Study in Karakoram Highway, Pakistan, International Journal of Geohazards and Environment.

Liewellyn, P. G., 1973. Geological compilation map of Deh Dasht (1:100000), Iranian oil operating Companies, Geological and exploration division.

Macleod, J. H., 1970. Geological compilation map of Kuh-e-Safid (1:100000), Iranian oil operating Companies, Geological and exploration division.

Macleod, J. H., Akbari, Y., 1970. Geological compilation map of Behbahan (1:100000), Iranian oil operating Companies, Geological and exploration division.

Nabikhani, N., Moussavi-Harami, R., Mahboubi, A., Kadkhodaie, A., Yosefpour, M., 2012. The Evaluation of Reservoir Quality of Sarvak Formation in One of Oil Fields of the Persian Gulf', Journal of Petroleum Science and Technology,  2(1): 3-15.

Nicoletti, P.G., Sorriso-Valvo, M., 1991. Geomorphic controls of the shape and mobility of rock avalanches, Geological Society of America Bulletin, 103: 1365–1373.

Noorian, Y., Moussavi-Harami, R., Mahboubi, A., 2017. Evaluation of reservoir characterization in the framework of electro-facies: a case study from the Bangestan reservoir in the Mansuri oilfield, SW Iran, Geosci J, 21: 713.

Pánek, T., Hradecký, J., Šilhán, K., Smolková, V., Altová, V., 2009 Time constraints for the evolution of a large slope collapse in karstified mountainous terrain of the southwestern Crimean Mountains, Ukraine, Geomorphology, 108:  171–181.

Pánek, T., Tábořík, P., Klimeš, J., Komárková, V., Hradecký, J., Šťastný, M., 2011. Deep seated gravitational slope deformations in the highest parts of the Czech Flysch Carpathians: evolutionary model based on kinematic analysis, electrical imaging and trenching, Geomorphology, 129:  92–112.

Pedrazzini, A., Jaboyedoff, M., Loye, A., Derron, M. H., 2013. From deep seated slope deformation to rock avalanche: Destabilization and transportation models of the Sierre landslide (Switzerland), Tectonophysics, 605:  149-168.

Price, N.J., 1967, The tectonic significance of mesoscopic subfab- rics in the southern Rocky Mountains of Alberta and British Columbia. Canada, J. Earth Sci, 4: 39-70.

Rocscience., 2007. Phase2 Version 6.0, Toronto, ON, Rocscience Inc.

Sasaninia, N., Jahani, D., Habibnia, B., Kohansal Ghadimvand, N., 2017. Reservoir Characterization and Geostatistical Modeling of Ilam and Sarvak Formations in One of Oil Fields in Southwest of Iran. Jornal of Earth and Environmental Sciences, 7: No. 6.

Simonett, DS., 1967. Landslide distribution and earthquakes in the Bewani and Torricelli Mountains, New Guinea, In "Landform Studies from Australia to New Guinea" In Australia and New Guinea, Jennings, JN. Mabbutt, JA (eds). Cambridge, United Kingdom, Cambridge University press, 64-84.

Tavakoli, B., Ghafory-Ashtiany, M., 1999. Seismic Hazard Assessment of Iran, Annali Di Geofisica, 31: 0102-0110.

Varnes, D.J., Radbruch- Hall, D., Savage, W.Z., 1989. Topographic and structural conditions in areas of gravitational spreading of ridges in the western United States, U.S. Geol. Surv. Profession Paper 1496, 28.

Wei, Z.Q., Egger, P. Descoeudres, F., 1995. Permeability predictions for jointed rock masses, International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences and Geomechanics Abstracts, 32, Issue 3, 251-261.

Wyllie, D.C., Mah, C.W., 2004. Rock Slope Engineering, Civil and Mining, fourth edition, Spon Press. 431.

Wynd, A. G., 1965. Biofacies of the Iranian Oil Consortium Agreement Area ( I. O. O. C ), Report No. 1082. ( Un published paper).

Yassaghi A., 2006. Integration of Landsat imagery interpretation and geomagnetic data on verification of deep-seated transvers fault lineaments in SE Zagros, International journal of remote sensing, 27: 4529-4544.

Zischinsky, U., 1966. On the deformation of high mountain slopes, In: Proceedings of the International Society of Rock Mechanics Symposium. Lisbon, Portugal, pp. 179e185.