پهنه‌بندی استعداد روانگرایی خاک‌های مسیر خط 2 متروی تبریز با استفاده ازGIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زمین شناسی د انشگاه بوعلی سینا همدان

2 استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه تبریز

3 دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

4 3. دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

شهرتبریز دریک منطقه فعال تکتونیکی و روی رسوبات ماسه‌ای و سیلتی واقع شده است. به دلیل بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی در برخی از مناطق شهر و دانه‌بندی خاص آبرفت‌ها، درصورت وقوع زلزله‌های قوی، پدیده روانگرایی محتمل خواهد بود. بنابراین به منظور احداث سازه‌های حیاتی ارزیابی استعداد پدیده مذکور ضروری است. در این مقاله با استفاده از نتایج آزمایش نفوذ استاندارد (SPT)، روابط تجربی و نمودارهای پیشنهادی توسط کمیته [1]NCEER پتانسیل روانگرایی خاک‌های مسیر خط 2 متروی تبریز ارزیابی شده است. ابتدا ضریب اطمینان در مقابل روانگرایی، با استفاده از اعداد نفوذ استاندارد تصحیح شده، عمق سطح آب زیرزمینی و درصد مواد ریزدانه خاک (FC[2]) محاسبه گردید. سپس با استفاده از نرم افزار ArcGIS9.3 نقشه‌های استعداد روانگرایی آبرفت‌های مسیر در عمق‌های 8،10، 12، 14، 16 و 18 متری تهیه شد. بر اساس ارزیابی انجام شده ضریب اطمینان مصالح آبرفتى در مقابل روانگرایى، در بخش شرقی و غربی مسیر برای بیشتر نقاط بزرگ‌تر از یک می‌باشد. ولی در بخش مرکزی مسیر، مناطقی با ضریب اطمینان کمتر از 1 وجود دارد که وقوع روانگرایی در آنها محتمل است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Liquefaction zonation of soils along Tabriz metro line 2, using GIS

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hosein Gobadi 1
  • Ebrahim Asghari Kalejah 2
  • Gholamreza Khanlari 3
  • Reza Babazadeh 4
1 Prof. of engineering geology, Bouali University
2 Department of Geology, Tabriz University, Tabriz, Iran
3 Department of Geology, Bu- Ali Sina University, Hamedan, Iran, amirghobadi@yahoo.com
4 1. Department of Geology, Bu- Ali Sina University, Hamedan, Iran,
چکیده [English]

Tabriz city is located in a tectonically active region and on sandy, silty sediments. Because of high
level ground water in some part of the city, occurrence of liquefaction is probable during strong
earthquake. Therefore assessment of mentioned phenomenon is necessary for construction of
infrastructure. In this paper using standard penetration test (SPT) results, empirical relations and
graphs suggested by NCEER the liquefaction potential of soils in the second line of Tabriz metro
path, is assessed. At first by means of corrected SPT values, depth of groundwater and fine content
of soil, the safety factor against liquefaction is calculated. Then using ArcGIS9.3 software the
liquefaction potential maps of path alluviums in 8, 10, 12, 14, 16 and 18 meters is provided. Based
on assessments, the safety factor against liquefaction in eastern and western part for most regions is
greater than 1. But in central part of the path, there are regions that have safety factor of less than 1
and occurrence of liquefaction is probable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tabriz
  • Alluvium
  • Groundwater
  • Liquefaction
  • SPT
  • Second Line of Tabriz Urban Railway

عسکری، فرج اله. (1382) ارزیابی پتانسیل روانگرایی در بخشی از نواحی جنوب شرقی تهران، نشریه دانشکده فنی، جلد 37، شماره 2، صفحات 257 تا 268.

درویش زاده، علی. (1370) زمین شناسی ایران، انتشارات امیر کبیر.

شرکت مهندسین مشاور پژوهش عمران راهوار (1387)  گزارش زمین شناسی و ژئوتکنیک خط 2 متروی تبریز.

Berberian M. (1983) Generalized tectonic map of Iran, in continental Deformation in the Iranian Plateu: Contribution to the Seismo tectonic of Iran part IV, Geol.Surv.Iran,Vol.52.

Mollamahmutoglu M., Kayabali K. (2003) Liquefaction –related building damage in Adapazari during the Turkey earthquake of August 17, 1999, Engineering geology, Vol. 67, 297-307.

Hsein C., Li D.K. (2007) Assessment of liquefaction hazards in Charleston quadrangle, South Carolina.  Engineering geology, Vol. 92,59-72.

Lee D.H., Yuan H. (2003) A study of liquefaction risk potential at Yuanlin, Taiwan. Engineering geology, Vol. 71, 97-117.

Finn W.D. (2002) State of the art for the evaluation of seismic liquefaction potential, Computer and Geotechnics, Vol. 29, 329-341.

Seed, H.B., Schnable, P.B. (1972) Soil and Geologic effects on site response During Earthquake, Intl. conf. on Microzonation.

Idriss I.M., Boulanger R.W. (2006) Semi-empirical procedures for evaluating liquefaction potential during earthquakes, Soil dynamic and Earthquake Engineering, Vol. 26, 115-130.

Thevanayagam S., Martin G.R. (2002) Liquefaction in silty soils-screening and remediation issues, Soil dynamic and Earthquake Engineering, Vol.22, 1035-1042.

Perlea V.G., Prakash S. (1999) How liquefiable are cohesive soils?, Proceedings of the Second International Conference on Earthquake Geotechnical Engineering, Lisbon, Portugal, vol2.

Iwasaki T., Tokida K., Tatsuoka F., Watanabe S. (1982) Microzonation for soil liquefaction potential using simplified methods, Proc. 3rd Int. Conf. on Microzonation, Seattle, vol.3, pp.1319-1330.

Seed H.B, Idriss I.M. (1971) Simplified procedure for evaluating soil liquefaction potential, Journal of Soil Mech Found Div ASCE, Vol.97(SM9), 1249-73.

Youd et al. (2001) Liquefaction resistance of soils: summary report from the 1996 NCEER and 1998 NCEER/NSF workshop on evaluation of liquefaction resistance of soils, Journal of Geoenvironmental Engineering, Vol.127, No.10, 817-3