ارزیابی خطر خورندگی خاک در شهر مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 استادیار،‌ گروه زمین‌شناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس nikudelm@yahoo.com

چکیده

یکی از مشکلات شهری آسیب دیدن اجزای بتنی یا فلزی مدفون در خاک نظیر لوله‌های آب، فاضلاب و گاز و پی سازه‌ها، در اثر پدیده خورندگی است. این پدیده تقریباٌ در همه خاک‌ها وجود دارد و شدت و ضعف آن تابعی از خصوصیات خاک و محیط می­باشد. در این مقاله پارامترهای مؤثر در پدیده خورندگی خاک معرفی شده و وضعیت خاک سطحی شهر مشهد از نظر عوامل مختلف مؤثر در این پدیده نظیر بافت خاک، اسیدیته، درصد کلر، درصد سولفات و مقاومت ویژه الکتریکی مورد ارزیابی قرار گرفته­است. بانک داده­های مورد استفاده شامل اطلاعات بیش از هفتصد گمانه گردآوری شده و نیز نتایج مطالعات ژئوالکتریک که در سطح شهر در خلال پروژه‌های مختلف است می­باشد. نتایج  به دست آمده در این بررسی نشان می‌دهد که بخش عمده شهر مشهد بر روی خاک‌های با خورندگی رده کم تا متوسط قرار دارد و بخش‌های محدودی از شرق،  شمال شرق و مرکز شهر دارای خورندگی زیاد است. مناطق با خطر خورندگی بالا عموماٌ منطبق با مناطق تخلیه خاک و نخاله ساختمانی در حاشیه مسیل‌ها و حاشیه شهر در گذشته می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of soil corrosion hazard in Mashhad city

نویسندگان [English]

  • Azam Ghezi 1
  • Nasser Hafezi Moghaddas 2
  • Mohammadreza Nikudel 3
1 Department of Geology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran
2 Department of Geology, Shahroud Industrial University, Shahroud, Iran,
3 Assistant professor, Department of Engineering Geology, Tarbiat Modares University, nikudelm@modares.ac.ir
چکیده [English]

One of the important problems of municipal management is the corrosion of buried concrete and
steel pipe such as water and Gas pipe and Foundation of structures. The corrosion phenomena
existed in all type of soils and its severity are related to properties of soil and environment. In this
study, the effective parameters on soil corrosive are induced and the surface soil characteristics in
Mashhad city are investigated. Based on the cumulative effects of five parameters of texture, PH,
Cl-, SO4-2 and electric specific strength, the soil corrosive zonation map of Mashhad city are
produced. The data bank includes more than 700 boreholes and the geoelectrical study achieved in
different projects in the city. The results show that the most surface soil under Mashhad city area
are classified as medium to low corrosive soil and only small part of east, north east and central part
of Mashhad city have the high corrosion potential. The high corrosion hazard mainly coincide with
area covered by the demolition and construction soils in bank of streams and out of city in past.

کلیدواژه‌ها [English]

  • soil corrosion
  • Mashhad City
  • Chemical properties of soil
  • Soil texture

حافظی مقدس، ناصر.1385، مطالعات ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای شهر مشهد، گزارش نهایی، سازمان مسکن و شهرسازی خراسان رضوی

شرکت مهندسی مشاور کاوشگران. 1386، نقشه زمین شناسی مهندسی ورقه 5 مشهد

مقتدر، رضا. 1386، شناسایی گسل شمال مشهد و بررسی سطح آب زیرزمینی شهر مشهد به روش ژئوالکتریک، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود

حافظی مقدس، ناصر و نیکودل، محمدرضا، 1385. گزارش ژئوتکنیک طرح ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای شهر مشهد، سازمان مسکن و شهرسازی استان خراسان رضوی

حافظی مقدس، ناصر و آزادی، اصغر، 1385. گزارش ژئوفیزیک طرح ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای شهر مشهد، سازمان مسکن و شهرسازی استان خراسان رضوی

ASTM –D4318-98,1998, Standard test methods for Liquid Limit, Plastic Limit, and Plasticity index of soil, Annual Books of ASTM Standard, Philadelphia, PA

Counat P.J. 2001. Corrosion resistance of stainless Steels in soil and concrete, Ceocore,  Biarritz.

Douglos M., & Park C., 2003, Corrosion Guidelines, Version 1.0, California Department of  Transportation

Escalante E., 1957, Concert of underground corrosion, National Bureau of Standard 4- No/579, reprinted by NACE Houston.

Federal Highway Administration Publication, 2000, No. FHWA-SA-96-072, Corrosion/Degradation of Soil Reinforcement for Mechanically stabilized Earth Walls and Reinforced Slopes.

Harris, J.O., 1960, Soil micro organisms in relation to catholically protected pipe corrosion, 16, pp. 441–448.

Ismail, A.I.M and EL-Shamy A. M., 2009, Engineering behavior of soil material on the corrosion of mild steel. Applied Clay Science No. 42, 326-362

Jones, D.A., 1986, Principles and prevention of corrosion, 2nd Ed., Prentice-hall, MC, London.

Levlin, E., 1992, Corrosion of water pipe systems due to acidification of soil and groundwater. Department of Applied Electro Chemistry and Corrosion Science. Royal Institute of Technology, Stockholm.

NAOC, 2005. Nigeria Agip Oil Company, Oil Spill Statistics from 1994–2004.

NCHRP-50, 978, Durability of drainage pipe, TRB, Washington D.C..

Norin, M., 1998, Groundwater and soil properties in an urban environment and their effects on the corrosion of soil buried constructions of carbon, steel and zinc. Department of Geology. Chalmers University of Technology, Goteborg.

Powell, C.B., Whyte, S.A., Baranowska-Dutkiewicz, B., Ibiebele, D.D., Isoun, M., Ofoegbu, F.U., 1988, Oshika oil spill environmental impact: effect on aquatic biology. Proceedings of a Seminar on the Petroleum Industry and the Environment of the Niger Delta Held in Port Harcourt, Rivers State, pp. 181–201.

Romanoff, M., 1972, Corrosion of Steel Pilings in Soil, part of National Bureau of Standards Monograph 127, NBS Papers on Underground Corrosion of Steel Piling 1962-1971. March

Schaschle, E., Marsh, G.A., 1963, Some new views on soil corrosion. Materials Protection 2, 8–17.

Starkey, R.L., Wight, K.M., 1983, Anaerobic Corrosion of iron in soil, American  Gas Association. Bulletin 17, 11–13.

Sttatful RF. 1984. Effect on reinforced concrete in Sodium chloride and Soldume Sulfate environments, Mater Protect 3(12): 74-80

Tutti, k.1982, Corrosion of steel in concrete, Research report 4182, Stockholm, Swedish cement and concrete Research institute