کاربرد مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی در شناسایی هندسه زمین‌لغزش نقل، سمیرم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ژئوفیزیک اکتشافی دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد،

2 2. دانشجوی دوره دکتری، دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد،

3 دانشیار ژئوفیزیک اکتشافی دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد،

4 دانشجوی دوره دکتری، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، دانشگاه یزد

چکیده

زمین‌لغزش نقل واقع شده در منطقه پادنای سمیرم در نزدیکی روستای نقل در 70 کیلومتری جنوب شهر حنا، رخ داده است. این زمین‌لغزش مثلث شکل است. قاعده آن با طول حدود 700 متر در سمت غرب و به سمت رودخانه دنگزلو (از سرشاخه‌های رودخانه ماربر)، و فاصله راس آن تا قاعده تقریباً 600 متر است. جهت حرکت کلی توده لغزشی نیز از شرق به غرب، و به طرف رودخانه می‌باشد. زمین‌لغزش در سازند بختیاری متشکل از کنگلومرا با میان لایه‌های مارنی رخ داده است. وضعیت زمین‌شناسی زیرسطحی محدوده زمین‌لغزش توسط برداشت‌های مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی با آرایه دوقطبی-دوقطبی مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور سه خط برداشت در جهت حرکت زمین‌لغزش و سه خط برداشت در جهت عمود بر جهت حرکت زمین‌لغزش با فواصل مساوی، در مجموع به طول 3 کیلومتر طراحی و بر روی آنها اندازه‌گیری‌های مقاومت ویژه الکتریکی صورت گرفت. نتایج مطالعه مقاومت ویژه الکتریکی دو بعدی، وجود لایه مارنی با ضخامت بیش از 50 متر در تمام محدوده زمین‌لغزش را نشان می‌دهد. ضلع شمال‌شرقی زمین‌لغزش توسط گسل محدود شده است، به طوری که شمال شرق آن کنگلومرا و جنوب غرب آن رخنمون مارن قرار دارد. وجود مارن در نزدیکی سطح زمین و در عمق باعث ایجاد دو مکانیزم لغزش یکی نزدیک سطح و دیگری در عمق بیشترشده است. سطح لغزش نزدیک سطح در عمق کمتر از 20 متر شناسایی شده است در حالی که سطح لغزش عمیق در عمق حدود 50 متر قابل تشخیص است. نتایج حاصل از مقاومت ویژه الکتریکی دوبعدی با نتایج چاهک‌های حفر شده مطابقت دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of 2D electrical resistivity for geometry investigation of Noghol-Semirom landslide

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ghorbani 1
  • Mahdi Bemani 2
  • Abdolhamid Ansari 3
  • Hosseinali Ghari 4
1 Assistant Professor, Yazd University, aghorbani@yazduni.ac.ir
2 Ph.D. student, Yazd University, bemanimahdi@gmail.com
3 Associate Professor, Yazd University,
4 Ph.D. student, University of Tehran, hosseinali.ghari@gmail.com
چکیده [English]

The Noghol landslide is located in Padena region in Semirom area in Isfahan province, Iran. The Noghol Landslide has a triangle form with a movement by E-W direction. The overall movement in landslide is from east to west toward to the Dengezloo river. The area influenced by the movement of landslide is about 600 by 700m. Landslide is occurred in the Bakhtiyari formation (massive to thick-bedded conglomerate with interbedded sandstone and marl belong to Cenozoic era). ERT surveying is carried out on the six profiles (parallel and perpendicular to the landslide direction) using a Dipole–dipole array. The total length of traverses is about 3 kilometres. Landslide is limited by a fault (strike NW-SE) from the north side and a permanent river from the west side of landslide. Conglomerate and marl are placed on the north and south sides of the fault, respectively. ERT survey yielded important information about the geometry and characteristics of the landslide. ERT results also show that two main sliding surfaces are present in Noghol landslide: a sliding surface in depths shallower than 20 m. On the outcrop of marl formation, normally, weathered surface creates a sliding surface. The second is a sliding surface in nearly 50 m depth. Here, right flank of landslide is formed by fault. Sliding surface is created when marl formation is partially saturated. So, both shallow and deep-seated landslide can be recognized in studied landslide. This information is confirmed by geological and borehole investigations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ERT
  • Landslide
  • sliding surface
  • Marl
  • Bakhtiyari conglomerate
  • Semirom

حفیظی، م.ک.، عباسی، ب، اشتری تلخستانی، ا.، 1389، بررسی زمین‌لغزش گردنه صائین اردبیل به منظور تأمین ایمنی راه با روش توموگرافی الکتریکی دوبعدی و سه بعدی، مجلة فیزیک زمین و فضا، دوره 36، (1).

عنایتی مقدم، ع.، 1386، ارزیابی عوامل ایجاد زمین‌لغزش‌های جاده‌ای در منطقه پادنای سمیرم و ارائه راهکارهای مناسب جهت تثبیت آنها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان.

فتاحی بندپی، م.، ارومیه‌ای، ع.، صفایی، م.، 1385، بررسی زمین‌لغزش‌های جاده‌ای در محور گلوگاه-فیروزجا و دو محور فرعی مجاور.

قربانی، ا.، تدین، م.، 1389، اعتبارسنجی تفسیر سونداژ الکتریک توسط مدل‌سازی سه بعدی، چهاردهمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران، 25 الی 28 شهریور 1389، ارومیه.

مهندسین مشاور افراز نقشه آریا، 1391، گزارش زمین‌شناسی زمین‌لغزش نقل.

Apparao, A., and Rao, T.G., 1974, Depth of investigation in resistivity methods using linear electrodes: Geophys. Prospect., 22, 211-223.

Bichler, A., Bobrowsky, P., Best, P., Douma, M., Hunter, J., Calvert, T., and Burns, R., 2004, Three-dimensional mapping of a landslide using a multi-geophysical approach: the Quesnel Forks Landslide, Landslide, 1, 29-40.

Demoulin, A., Pissart, A., and Schroeder, C., 2003, On the origin of late Quaternary paleo-landslides in the Liege (E Belgium) area: Int. J. Earth Sci., 92, 795-805.

Dey, A., and Morrison, H.F., 1979, Resistivity modeling for arbitrary shaped two dimensional structures: Geophys. Prospect., 27, 1020-1036.

Edwards, L.S., 1977, A modified pseudosection for resistivity and induced polarization: Geophysics, 42, 1020-1036.

Evjen, H.M., 1938, Depth factors and resolving power of electrical measurements: Geophysics, 3, 78-95.

Jongmans, D., and Garambois, S., 2007, Geophysical investigation of landslides: a review. Bulletin De La Societe Geologique De France, 178, 101-112.

Lapenna, V., Lorenzo, P., Perrone, A., Piscitelli, S., Rizzo, E., and Sdao, F., 2005, Case history: 2D electrical resistivity imaging of some complex landslides in Lucanian Apennine (Southern Italy): Geophysics, 70, (3), B11-B18.

Loke, M.H., 2001, Tutorial: 2-D and 3-D electrical imaging surveys: Geotomo Software: Penang, Malaysia. http://www.geoelectrical.com.

Loke, M.H., and Barker, R.D., 1996, Rapid least-squares inversion of apparent resistivity pseudosections by quasi-Newton method: Geophys. Prospect., 44, 131-152.

Loke, MH., and Barker, R., 1995, Least-squares deconvolution of apparent resistivity pseudosections: Geophysics, 60, 1682-1690.

Meric, O., Garambois, S., Jongmans, D., Wathelet, M., Goio, J.L., Strobbia, A.C., and de Bacco, G., 2006, Geophysical characterization of a rockslide in an alpine region: Eng. Geol., 83, 273-286.

Perrone, A., Lannuzzi, A., Lapenna, V., Lorenzo, P., Piscitelli, S, Rizzo, E., and Sdao, F., 2004, High-resolution electrical imaging of the Varco d’Izzo earth flow (Southern Italy):J.Appl.Geophys., 56(1),17-29.

Roy, A., 1972, Depth of investigation in Wenner, three-electrode and dipole-dipole DC resistivity methods: Geophys. Prospect., 20, 329-340.

Roy, A., and Apparao, A., 1971, Depth of investigation in direct-current methods: Geophysics, 36, 943-959.

Sasaki, Y., 1992, Resolution of resistivity tomography inferred from numerical simulation: Geophys. Prospect., 40, 453-463.

Werkema, D., Atekwana, Jr. E., Sauck, W., and Asumadu, J.A., 2000, A Generic Automated/Semiautomated Digital Multi-Electrode Instrument for Field Resistivity Measurements: IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement, 49(6), 1249-1253.