انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 17 1 2024 05 21 Swelling Assessment of rock Units of Parvadeh Tabas Coal Mine ارزیابی تورم پذیری واحدهای سنگی معدن زغال سنگ پروده طبس 71 90 200580 FA محدثه صادقی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. ناصر حافظی مقدس گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-0429-0274 محمد غفوری گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. مهرداد امیری گروه زمین شناسی ،دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-1335-5068 علی بشری سرپرست دفتر فنی و طراحی شرکت زغال سنگ طبس Journal Article 2024 01 27 In excavation tunnels with properties of inflatable sedimentary rocks, the change in floor height and movement of side walls inwards is often observed and causes tension and destruction of the structure. Stones that swell also exhibit viscoelastic behavior, possibly due to the sliding of clay layers. In order to determine the physical and mechanical parameters of shale, mudstone and sandstone which include tunnel No. 3 of the eastern tunnel of Parvadeh Tabas mine, special gravity tests, porosity, water absorption percentage, uniaxial compressive strength, Brazilian resistance test, swellability test, X-ray diffraction (XRD) test, and… Face. The relationship between the parameters of the intervening rock mechanics and the swelling of the rocks containing this tunnel has been paid. The tunnel is composed of fine-grained sandstone, shale and coal-juxtaposed mudstone. Cements are in the form of silica, lime and iron oxides which are important factors in the impact of the resistance of samples. Clay minerals are dominant in ilite and chlorite and to a lesser extent montmorionite and kaolinite. The inflation coefficient of the studied rocks including shale, mudstone and sandstone were predicted to be 23.64, 17.6 23 and 12.3 percent, respectively. در حفاری تونل‌هایی با خواص سنگ‌های رسوبی متورم شونده تغییر ارتفاع کف و حرکت دیوارهای جانبی به سمت داخل اغلب مشاهده و سبب ایجاد تنش و تخریب سازه می‌شود. سنگ‌هایی که متورم می‌شوند رفتار ویسکوالاستیک نیز از خود نشان می‌دهند که احتمالاً به دلیل لغزش لایه‌های رسی است. این پژوهش به‌منظور تعیین پارامترهای فیزیکی، مکانیکی و دینامیکی شیل، گلسنگ و ماسه‌سنگ دربرگیرنده تونل شماره 3 شرقی معدن پرورده طبس، بر روی نمونه‌ها مطالعات سنگ‌شناسی، آزمایش‌های وزن مخصوص، تخلخل، درصد جذب آب، مقاومت فشاری تک‌محوری، آزمایش مقاومت برزیلی، آزمایش تورم پذیری ، آزمایش پراش اشعه ایکس (XRD) و..... صورت گرفته است. ایجاد روابط میان پارامترهای مکانیک سنگ مداخله کننده با میزان تورم سنگ‌های دربرگیرنده این تونل پرداخت‌شده است. تونل مورد مطالعه متشکل از ماسه‌سنگ دانه‌ریز، شیل و گلسنگ در هم‌جواری زغال‌سنگ است. سیمان موجود در سنگ‌های مورد مطالعه به‌صورت سیلیسی، آهک و اکسید آهن می‌باشد که عامل مهم در تأثیرپذیری مقاومت نمونه‌ها دارند. کانی‌های رسی غالب ایلیت و کلریت و به میزان کمتر مونت موریونیت و کائولینیت می‌باشد. ضریب تورم پذیری سنگ‌های مورد بررسی شامل شیل، گلسنگ و ماسه‌سنگ‌ها به ترتیب 64/23، 6/17 و 3/12 درصد پیش‌بینی‌شده است. با توجه به بررسی‌ها درصد تخلخل، جذب آب و چگالی می‌تواند بر روی میزان تورم پذیری تأثیر بگذارد و با افزایش میزان تورم پذیری مقاومت سنگ‌ها کاهش‌یافته است. همچنین میزان سرعت اموج در نمونه سنگ‌های مورد مطالعه نیز کاهش می‌یابد. https://www.jiraeg.ir/article_200580_6b16c25d83f0a0347e4f4c0311cfd11c.pdf