انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 7 شماره 3 و 4 2015 02 20 Numerical modelling of the effect of the underground cavities on evaluation of seismic site response (Study of subway tunnel in city of Karaj) بررسی تأثیر حفره‌های زیرزمینی بر پاسخ سطح زمین به روش عددی و مقایسه آن با نتایج تجربی (مطالعه موردی تونل‌های متروی کرج) 85 94 68353 FA محمدجواد کاظمینی دانش‌آموخته دکتری گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران ابراهیم حق شناس 2. پژوهشگاه بین‌المللی مهندسی زلزله و زلزله‌شناسی، تهران، ایران محسن کمالیان 2. پژوهشگاه بین‌المللی مهندسی زلزله و زلزله‌شناسی، تهران، ایران Journal Article 2012 12 11 The study of the effect of underground cavities on site seismic response have been mainly carried out by analytical methods. The main weakness of these methods are extra simplification in terms of geometry and material properties. Therefore, the need to comprehensive studies in this field, using numerical modeling and experimental methods, particularly considering the real case underground cavities is essential. In the present study, a real case of a subway tunnel, belong the underconstruction subway network of the Karaj city (Iran) was considered. 4 sites along the line 2 of this subway, for which experimatal measurment of ambiant noise have been perfomed, were selected and for them numerical modeling  by finite element method were carried out. Results of the numerical modeling are compared with the experimental spectral ratios obtained by Kazemeini et al (2014). The result show that the presence of underground cavities, affect the site seismic response significantly and leeds to apperance of amplification in low and high frequency ranges that increase with increment of tunnel dimention and decrement of the distance to the tunnel axis.  مطالعات انجام‌شده در زمینۀ تأثیر حفرات زیرزمینی بر پاسخ لرزه­ای زمین بیشتر بر روش‌های تحلیلی متمرکز بوده که ضعف اصلی آن‌ها، ساده نمودن بیش‌ از حد مسئله به لحاظ هندسه حفره و مشخصات مصالح است. لذا نیاز به مطالعات وسیع‌تر در این زمینه با استفاده از مد‌‌ل‌سازی عددی و همچنین روش‌های تجربی و به‌ویژه با در نظر گرفتن حفرات زیرزمینی واقعی ضروری است. در پژوهش حاضر این مهم بامطالعه بر روی تونل در دست احداث خط دوی پروژه­ی قطار شهری کرج مدنظر قرار گرفت. یازده محل در مجاورت این تونل و ایستگاه­های مربوط به آن انتخاب گردید و برای آن‌ها با استفاده از برداشت­های خردلرزه­سنجی، نسبت­های طیفی خردلرزه­ها بین نقاطی در سطح زمین و نقاط مرجع در کف تونل محاسبه گردید. برای چهار محل مطالعه به روش عددی اجزا محدود نیز صورت گرفت. نتایج مطالعات تجربی در کاظمینی و همکاران (2015) ارائه گردیده است. هدف مقاله حاضر ارائه نتایج به‌ دست‌ آمده از روش عددی و مقایسه آن با نتایج تجربی است. نتایج نشان می‌دهند، حفره‌های زیرزمینی بر پاسخ‌های به‌ دست ‌آمده در سطح زمین تأثیر قابل ‌توجهی داشته، به‌طوری‌که حضور آن‌ها باعث افزایش بزرگنمایی در بازه‌های فرکانسی کوچک و بزرگ‌شده و با افزایش ابعاد حفره و نزدیک‌تر شدن به محور حفره مقادیر بزرگنمایی بیشتری قابل‌ مشاهده است. https://www.jiraeg.ir/article_68353_d0b9e7e93affb5b6180eef41dfc47481.pdf