انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 9 شماره 3 و 4 2017 02 19 Engineering - hydrogeological model of land subsidence area in the southwest of Tehran (Tehran – Shahriyar plain) مدل آب زمین‌شناسی - مهندسی ناحیه فرونشست زمین در جنوب باختری تهران (دشت تهران - شهریار) 1 17 69574 FA مسعود محمودپور دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی، گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس ماشااله خامه چیان استاد، گروه زمین‌شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس محمدرضا نیکودل استادیار،‌ گروه زمین‌شناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس nikudelm@yahoo.com محمدرضا قاسمی دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سارمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور Journal Article 2015 02 01 Land subsidence is an important geological hazard closely related with the development of urban areas. Intensive groundwater extraction attributed to economic development, and population growth has been identified as the main cause of land subsidence in many cities worldwide, especially those in densely populated and economically developed urban areas. The first step in fundamental studies of this phenomenon is the preparation of the engineering - hydrogeological model. This model is a pictorial representation of the hydrogeological units and their boundaries, physical and mechanical characteristics. <br />For separation and correlation of soil layers is used the geological logs data and their geotechnical characteristics (atterberg limits, unified soil classification and shear wave velocity). Elastic constants of soil layers (shear modulus, young^,s modulus, bulk modulus and passion^,s ratio) based on the estimated density and conventional empirical formulas are obtained. Then, the layers that have similar characteristics in an engineering geological unit are defined. Based on this model, a multi-layered aquifer system in southwest plain of Tehran includes three aquifer units and three aquitard units. This study shows that the heterogeneity of soil layers is high. This feature will change from one region to another (Shahriyar-Tehran plain, Shahriyar to Eslamshahr). فرونشست زمین یکی از مهم‌ترین مخاطرات زمین‌شناسی است که ارتباطی تنگاتنگ با توسعه نواحی شهری دارد. برداشت شدید آب زیرزمینی که در اثر توسعه اقتصادی و رشد جمعیت ایجاد می‌شود به عنوان دلیل اصلی فرونشست زمین در بیشتر شهر‌های توسعه یافته بر روی آبخوان‌ها شناخته شده است، به ویژه در مناطقی از نواحی شهری که دارای جمعیت متراکم‌تر و توسعه اقتصادی بیشتر می‌باشند. اولین گام در مطالعات پایه‌ای این پدیده، تهیه مدل آب زمین‌شناسی- مهندسی است. این مدل در ضمن نمایش واحدهای آب زمین‌شناسی و مرزهای آن‌ها بیان کننده ویژگی‌های مکانیکی و فیزیکی آن‌ها نیز می‌باشد. برای تفکیک و انطباق لایه‌های خاک از لاگ‌های زمین‌شناسی و ویژگی‌های ژئوتکنیکی آن‌ها (حدود آتربرگ، رده‌بندی Unified و سرعت موج برشی) استفاده شده است. ثابت‌های الاستیک لایه‌های خاک (مدول برشی، مدول یانگ، مدول حجمی و نسبت پواسون) بر پایه دانسیته خاک برآورد شده و روابط تجربی متداول بدست آمده‌اند. سپس لایه‌های با ویژگی‌های مشابه در یک واحد آب زمین‌شناسی- مهندسی تعریف شده‌اند. بر پایه این مدل، سامانه آبخوان دشت جنوب باختری تهران چند لایه‌ای می‌باشد که دارای سه واحد آبخوان و سه واحد رسی با نفوذپذیری کم است. این پژوهش نشان می‌دهد که ناهمگنی لایه‌های خاک از یک ناحیه به ناحیه دیگر (در محدوده دشت تهران-شهریار، از شهریار تا اسلامشهر) تغییر می‌یابد. https://www.jiraeg.ir/article_69574_0bdda950546ab40f55cb84fbc3f5f3c7.pdf