انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 18 2 2025 08 23 Evaluating the risk of water leakage and stress distribution at the cavern of the Kurdestan Azad Dam pumped storage power plant construction site through a using experimental, analytical and numerical methods ارزیابی خطر نشت آب و توزیع تنش وارده به ساختگاه مغار نیروگاه تلمبه ذخیره‌ای سد آزاد کردستان به روش‌های تجربی، تحلیلی و عددی 1 25 235339 10.22034/jiraeg.2025.235339 FA محسن افدیده دانشکده علوم پایه ، گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس محمد حسین جوکار دانشکده علوم پایه ، گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس علی ارومیه ای دانشکده علوم پایه ، گروه زمین شناسی مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس 0000-0003-0545-424X علی عالی انوری گروه مهندسی معدن دانشگاه کاشان Journal Article 2025 07 16 Pumped-storage power plants play a crucial role in energy storage, power system stability, and overall system control. However, the presence of water poses significant challenges and financial risks in underground construction projects. Beyond the process of water seepage, the distribution of stresses and hydrostatic pressures on the cavern lining must be accurately assessed so that appropriate waterproofing or drainage systems can be implemented. Therefore, accounting for water infiltration into underground spaces is a fundamental consideration in the design process.Given the importance of this issue, the present study quantifies the seepage rate and evaluates the effects of water on the cavern lining of the Azad Kurdestan Dam power plant under dry, drained, and undrained conditions. This assessment was carried out using analytical, experimental, and numerical approaches, including UDEC software.The results indicate that seepage rates obtained from analytical methods (SGR and SGRM), the TIC experimental method, and numerical modeling ranged from 3.4– 22.1, 3.4– 13.6, 18.7– 102, and 16– 36 liters per second, respectively. Moreover, integrating the numerical findings with capacity diagrams reveals that the shotcrete lining remains stable under dry and drained conditions but becomes unstable in undrained conditions due to placement the axial force in the tensile state. Consequently, the cavern support system requires an effective drainage plan. نیروگاه‌های تلمبه ذخیره‌ای نقش مؤثری در ذخیره‌سازی انرژی، پایداری و کنترل سیستم قدرت ایفا می‌کنند. یکی از چالش‌برانگیزترین و مخاطره‌آمیزترین مسائل در عملیات اجرای فضاهای زیرزمینی، وجود آب است که هزینه‌های پروژه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. چنانچه علاوه بر فرایند نشت آب، توزیع تنش و فشار آب وارد بر پوشش آن‌ها، باید محاسبه و با توجه به آن سیستم نگهداری ضد آب و یا زهکش مناسب تعبیه گردد. بنابراین پیش‌بینی آب ورودی به فضای زیرزمینی یکی از ملزومات اساسی است که در طراحی آن باید مدنظر قرار داده شود. با توجه به اهمیت این مسئله، اقدام به برآورد میزان نشت و همچنین تأثیر حضور آب بر روی پوشش مغار نیروگاه سد آزاد کردستان در حالت‌های خشک، زهکشی شونده و بدون زهکشی با استفاده از روش‌های تحلیلی، تجربی و عددی (نرم‌افزار UDEC) گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که مقدار نشت در روش‌های تحلیلی، روش‌های تجربی SGR و SGRM، روش تجربی TIC و روش عددی به ترتیب بین 4/3 تا 1/22، 4/3 تا 6/13، 7/18 تا 102، 16 تا 36 لیتر بر ثانیه، متغیر می‌باشد. همچنین با در نظر گرفتن نتایج به‌دست‌آمده از روش عددی و پیاده کردن آن بر روی نمودارهای ظرفیت، می‌توان گفت شاتکریت در حالت خشک و زهکشی شونده پایدار و در حالت بدون زهکشی به دلیل قرارگیری نیروی محوری در حالت کشش ناپایدار می‌باشد. بنابراین سیستم نگهداری مغار، نیاز به طراحی زهکش دارد. https://www.jiraeg.ir/article_235339_99a6ebbc83c0e30c9a0c5237f3d907bd.pdf

انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 18 2 2025 08 23 Assessing the impact of geomorphological and engineering geological factors on tsunami risk mitigation along Iran's southeastern coast, between Gavater and Pozm bays ارزیابی نقش خصوصیات ژئومورفولوژی و زمین‌شناسی مهندسی در کاهش خطر سونامی سواحل جنوب شرق ایران، محدوده حدفاصل خلیج‌های گواتر تا پزم 27 55 235323 10.22034/jiraeg.2025.235323 FA مهدی هاشمی گروه زمین شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران محمد حسین جوکار گروه زمین شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ماشااله خامه چیان استاد گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس محمدرضا نیکودل گروه زمین‌شناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران Journal Article 2025 09 01 The Makran coastal area has seen significant economic and social growth in recent years, thanks to development initiatives in Iran. However, geological and seismic data indicate that a tsunami could strike the Makran coast near the Sea of Oman again, which could lead to a tragic loss of life and substantial economic damage in the region. To protect the coastlines, this study aims to create a geomorphological map of the area between the Gulfs of Gavater and Pozm, identifying the various landforms and their locations. This map will be compared with tsunami inundation maps to evaluate how the local landforms affect tsunami flow and to differentiate between safe and hazardous areas. In the next phase, the stability of the rocky coastlines will be assessed by examining the engineering properties and resistance of the rocky shores. The findings indicate that estuarine landforms, lagoon areas, mudflat regions, and coastal lowlands are the most hazardous environments in the event of tsunamis. The rocky shores of Gavater Bay, with a compressive strength of 1.97 MPa and a density of 1.68 g/cm³, are the most vulnerable to direct tsunami impacts. In contrast, the rocky shores of Beris, which have a compressive strength of 1 MPa and a density of 1.61 g/cm³, are more susceptible to the indirect effects of tsunamis. منطقه ساحلی مکران در سال‌های اخیر گسترش اقتصادی و اجتماعی قابل‌توجهی در قالب طرح‌های توسعه سواحل ایران یافته است. ولی شواهد زمین‌شناسی و لرزه‌ای حاکی از محتمل بودن خطر وقوع مجدد سونامی برای سواحل مکران در مجاورت دریای عمان می‌باشد که در صورت وقوع مجدد در منطقه، تلفات جانی و خسارات اقتصادی قابل‌توجهی را در منطقه رقم خواهد زد. بنابراین در این پژوهش در راستای حفاظت از سواحل، در ابتدا با شناسایی لندفرم‌ها و موقعیت آن‌ها، نقشه ژئومورفولوژی سواحل منطقه حدفاصل خلیج‌های گواتر تا پزم ترسیم‌شده و با مقایسه آن با نقشه‌های آب‌گرفتگی ناشی از سونامی، تأثیر لندفرم‌های منطقه بر جریان سونامی بررسی و لندفرم‌های ایمن و خطرناک شناسایی گردید. در ادامه با مطالعه خصوصیات مهندسی و مقاومتی سواحل سنگی منطقه، میزان پایداری سواحل سنگی و صخره‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که لندفرم‌های خور، تالاب، پهنه‌های گلی و دشت‌های ساحلی پرخطرترین عوارض در برابر سونامی می‌باشند. سواحل سنگی خلیج گواتر با مقاومت فشاری تک‌محوری میانگین MPa 97/1 و چگالی متوسطgr/cm3 68/1 ناپایدارترین عوارض سنگی در برابر جریان مستقیم موج سونامی و پرتگاه‌های سنگی بریس نیز با مقاومت فشاری تک‌محوری میانگین MPa 1 و چگالیgr/cm3 61/1، ناپایدارترین عوارض سنگی تحت تأثیر غیرمستقیم موج سونامی می‌باشند. https://www.jiraeg.ir/article_235323_ba5d81e68ed9a3826759e1050d4aca69.pdf

انجمن زمین شناسی مهندسی ایران زمین شناسی مهندسی ایران 2228-5245 18 2 2025 08 23 Presenting a semi-empirical equation for the percentage of active fines parameter (b) to calculate the equivalent intergranular void ratio as a state variable in investigating the behavior of mixed soils ارائه رابطه نیمه تجربی پارامتر درصد ریزدانه فعال (b) برای محاسبه نسبت تخلخل بین دانه‌ای معادل به عنوان متغیر حالت در بررسی رفتار خاک‌های مخلوط 57 69 238629 10.22034/jiraeg.2026.528274.1347 FA وحید محمدی قلعه عزیز استادیار، گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی آیین کمال ارومیه، ارومیه، ایران هادی بهادری استاد، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2025 06 04 Most sand deposits contain varying amounts of silt fines, which have a significant effect on sand behavior. The equivalent intergranular void ratio (eseq) is proposed as a state variable in studying the behavior of mixed soils when the percentage of fine grains is less than threshold value (FC بیشتر رسوبات ماسه حاوی مقادیر مختلف ریزدانه‌های سیلت می‌باشند که تأثیر قابل توجهی بر رفتار خاک مخلوط می‌گذارند. نسبت تخلخل بین دانه‌ای معادل (eseq) به عنوان یک متغیر حالت در بررسی رفتار خاک‌های مخلوط در شرایطی که درصد ریزدانه کمتر از مقدار حدی باشد (FC< FCth)، پیشنهاد می‌شود. نسبت تخلخل بین دانه‌ای معادل به عنوان تابعی از مقدار ریزدانه با پارامترb بیان می‌شود. این پارامتر به عنوان درصد ریزدانه‌های فعال تعریف می‌شود که توسط برخی از محققین یک مقدار ثابت قابل محاسبه با تحلیل برگشتی از داده‌های تجربی تعریف می‌شود. لذا جمع‌آوری نتایج حاصل از کارهای محققین و پردازش داده‌های خام آن‌ها در یک چارچوب منحصر به فرد می‌تواند به یک رویکرد مؤثر برای ساده‌سازی فرآیند پیش‌بینی رفتار ماسه‌های دارای ریزدانه و ارزیابی پارامتر b منجر شود. برای این منظور، داده‌های حاصل از آزمایش فشاری انجام شده توسط مولفین بر روی نمونه‌های ماسه فیروزکوه با درصد مختلف سیلت و تعدادی از داده‌های خام تجربی استخراج ‌شده از 10 اثر منتشر شده روی 10 نوع خاک مختلف، پردازش، تجزیه و تحلیل گردید و با دخالت دادن پارامترهای مورفولوژی ماسه (زاویه‌دار بودن ذرات ماسه) یک رابطه نیمه تجربی با برازش غیر خطی (مدل ویبول) با دقت بالا برای پارامتر b ارائه گردید. https://www.jiraeg.ir/article_238629_67cf1beac7bb5c37f242cde432a0846e.pdf