مطالعه عوامل زمین‌شناسی موثر بر وقوع زمین لغزش‌های منطقه زمان آباد، جنوب شرق همدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زمین شناسی د انشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 دانشیار گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

4 استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

شناخت عوامل زمین­شناسی موثر بر وقوع زمین­لغزش­ها به منظور شناخت سازوکار آن­­ها ­و ­ارائه ­روش­های تثبیت دارای اهمیت ویژه‌ای ­است. در این پژوهش با بازدیدهای صحرایی، زمین­لغزش­های منطقه زمان­آباد در جنوب شرق همدان، در 10 ایستگاه، شناسایی شده و طی ­انجام آزمون­های آزمایشگاهی ترکیب کانی­شناسی، خصوصیات فیزیکی و مکانیکی مواد تشکیل دهنده لغزش­ها تعیین گردیده‏ است. سپس با استفاده از نرم افزار(slide ver5.014.2004)  پایداری آنها در شرایط استاتیکی و دینامیکی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است. خاک‏های تشکیل دهنده لغزش­ها­ ، نهشته­های انتقال­یافته یک کانال دیرینه می­باشند که در آن­ها هفت لایه تشخیص داده شده است. از هفت لایه مذکور براساس رده بندی متحد خاک چهار لایه­SM-SP,SW ­ SC,SP-SM,و سه­لایهCL نامگذاری گردیده­اند. کانی­های رسی موجود در لایه­های رسی (CL) ایلیت، کائولینیت و مونت‌موریلونیت می‌باشند. مهم­ترین عوامل لغزش­های موجود ترکیب کانی‌شناسی رس­ها، پنجه شویی شیب، گسل­های فعال، ناهمگنی مواد شیب و وجود خزش می‏باشد. با توجه به تجزیه و تحلیل انجام شده شیب­های مستعد گسیختگی ناهمگن هستند. ایستگاه های اول و چهارم که ناهمگنی بیشتری ­دارند کمترین ضریب اطمینان را در حالت استاتیکی نشان می­دهند. به جز ایستگاه‌های 5، 9 و 10 سایر ایستگاه‏ها در حالت دینامیکی ضریب اطمینان کمتر از یک دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The study of influence of geological factors on landslide occurrence in Zaman-Abad region, south of Hamedan

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hosein Gobadi 1
  • Paria Behzadtabar 2
  • Saeed Khodabakhsh 3
  • Leili Izadi kian 4
1 Prof. of engineering geology, Bouali University
2 . Graduate Student in Engineering Geology, Bu-Ali Sina University
3 Associate Professor, Department of Geology, Bu-Ali Sina University
4 Associate Professor, Department of Geology, Bu-Ali Sina University
چکیده [English]

Understanding geological factors affecting landslides in order to understand their mechanisms and methods of stabilization is of utmost importance. In this research using field checking 10 stations were identified and during laboratory tests the mineralogical composition, physical and mechanical properties of slide components were determined. Then, using slide ver5.014 (2004) software static and dynamic stability were analyzed. Slide forming soils are sediments transported along channels that have been diagnosed in seven layers. The seven layers of the soil based on Unified soil classification are four layers namely; SM-SP, SW, SC, SP-SM, and three layers of CL. Clay minerals in the clay layer (CL) are Illite, Kaolinite and Montmorillonite.  The most important factors in the occurrence of slides are clay mineralogical composition, toe crusher gradient, active faults, material heterogeneity of slope, and creep. According to the analysis conducted, heterogeneous slopes are prone to rupture. Stations I and IV are the most heterogeneous which represent the minimum safety factors in static mode. Except for stations 5, 9, and 10 other stations have a safety factor of less than one in a dynamic mode.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geological factors
  • Landslide
  • Software slide (ver 5.014)
  • Zaman-Abad village
  • Hamadan

اقلیمی، ب.، 1379. نقشه زمین­شناسی100000/1 ورقه همدان، سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 

بهزادتبار، پ.، قبادی، م.ح.، خدابخش، س.، 1391. بررسی خصوصیات ژئوتکنیکی خاک های انتقال یافته منطقه زمان آباد(جنوب شرق همدان). شانزدهمین همایش زمین شناسی ایران، دانشگاه شیراز.

بهزادتبار، پ.، قبادی، م.ح.، خدابخش، س.، 1391، بررسی واگرایی خاک های باقی­مانده منطقه زمان آباد (جنوب شرق همدان). شانزدهمین همایش زمین شناسی ایران، دانشگاه شیراز.

بهزادتبار، پ.، قبادی، م.ح.، ایزدی کیان، ل.، 1391. بررسی مقدماتی لرزه خیزی جنوب شرق همدان، شانزدهمین همایش زمین‌شناسی ایران، دانشگاه شیراز.

درویش زاده، ع.، 1383. زمین شناسی ایران، موسسه انتشارات امیر کبیر،

رمزی، ح.ر.، 1377. قوانین میرایی زمین لرزه­های ایران، سومین کنفرانس بین­المللی لرزه­شناسی و مهندسی زلزله، تهران.

سپاهی­گرو، ع. ا.، 1378. پترولوژی مجموعه پلوتونیک الوند با نگرش ویژه بر گرانیتوئیدها، رساله دکتری پترولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت معلم تهران.

سایت اداره هواشناسی استان همدان(1391). www.hamedanmet.ir

سبزی پرور، ع. ا.، 1381. مطالعات جامع خشک­سالی استان همدان، شرکت آب منطقه­ای همدان.

قبادی، م.ح.، 1381. رابطه بین لیتولوژی و دوام در ارزیابی ناپایداری شیب های سنگی، مجله علوم دانشگاه شهید چمران اهواز شماره 8، صفحات 16-1 .

قبادی، م.ح.، قبادی، آ.، قبادی، ص.، 1391. خطرات زمین شناسی(راهنمای صحرایی برای مهندسان ژئوتکنیک)، انتشارات دانشگاه بوعلی سینا، 584 صفحه.

معاونت آبخیزداری وزارت جهادسازندگی(گروه بررسی زمین­لغزش­ها)، برنامه­های آموزشی جهت پیشگیری از فعالیت­های موثر در ایجاد زمین‌لغزش، 1378. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.

موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، آئین کار طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله، آیین‌نامه2800، تجدیدنظر سوم.

نقشه 100000/1 زمین شناسی همدان، سازمان زمین شناسی و اکتشافاتی کشور.

Ambrasyes, N.N., Melville, C.P., 1982. A history of Persian earthquakes. Cambridge earth science series, pp. 219.

American society for Testing and material, ASTM 2000: Annual Book of ASTM standards, Philadelphia, Vol.4: 08.

Campbell, K.W., 1981. Near source attention of Peak Horizontal Acelleration, Bulletin: Seismologicalsocient of American, 671(6):2039-2070.

Di Maio ,C., Vassallo ,R., 2011. Geotechnical characterization of a landslide in a Blue Clay slope: Landslides Journal, 8:17–32.

Donovan , N.C ,1973. San Fernando earthquake. Proceeding of 5th world conference earthquake engineering,  Vol. 2, pp. 1252–1261.

Esteva, L., 1970. Seismic risk and seismic design, In : Hansen, .R. J. (Ed.), Seismic Design for Nuclear Power Plants, Cambridge, MA: M.I.T. Press, pp.142–182.

Farouk Mansour , M., Norbert R., Morgenstern , C., Derek, M., 2011. Expected damage from displacement of slow-moving slides, Landslides, 8:117–131.

Ghobadi, M.H., 1994. Geology and slope stability in northern Illawarra, NSW,Australia. 7th International IAEG Congress.,pp 1307-1314.

Ghobadi, M.H., 2000. Petrology,weathering and long – term stability slopes. 8th International IAEG Congress.,pp 4167-4171.

Ghobadi, M.H.,  Fereidooni ,D., 2012. Seismic hazard assessment of the city of Hamedan and its vicinity, west of Iran. Natural hazard journal, 63: 1025-1038.

Grøneng, G., Christiansen, H. H., Nilsen, B., Harald Blikra, L., 2011. Meteorological effects on seasonal displacements of the Åknes rockslide, western Norway, Landslides,8:1–15.

Jaiswal, P., van Westen, C.J., 2013. Use of quantitative landslide hazard and risk information for local disaster risk reduction along a transportation corridor: a case study from Nilgiri district, India, Nat Hazards, 65:887–913.

Jiang, H., Wang,  B.,  Inyang, H. I., Liu, J., Gu, K., Shi, B., 2013. Role of expansive soil and topography on slope failure and its countermeasures, Yun County, China. Engineering Geology, 152 :155–161.

Kim, T.H., Cruden, D.M., Martin, C.D., Froese, C.R., 2010. The 2007 Fox Creek landslide, Peace River Lowland, Alberta, Canada, Landslides, 7:89–98.

Mohajer Ashjai, A., Nowroozi, a.a., 1978. Observed and probable intensity zoning of Iran. Tecnophysics,  49:249-260.

Nguyen, H.T., Wiatr, T., Ferna´ndez-Steeger, T.M., Reicherter, K., D.M.M., Rodrigues, Azzam, R., 2013. Landslide hazard and cascading effects following the extreme rainfall event on Madeira Island(February 2010), Natural Hazards, 65:635–652.

Nowroozi, N.N. ,1985. Empirical relations between magnitude and fault parameters for earthquakes in Iran. Bulletin of the Seismological Society of America, 75:1327-1338.

Yin, Y., Wang, F., Sun, P., 2009. Landslide hazards triggered by the 2008 Wenchuan earthquake Sichuan, China, Landslides, 6:139–15.

Wang, B., Paudel, B., Li, H., 2009. Retrogression characteristics of landslides in fine-grained permafrost soils, Mackenzie Valley, Canada, Landslides, 6:121–127.

Xu, Q., Zhang, L., 2010, The mechanism of a railway landslide caused by rainfall, Landslides , 7:149–156.

Zhang, D., Wang, G., Luo, C., Chen, J., Zhou, Y., 2009, A rapid loess flowslide triggered by irrigation in China, Landslides, 6:55–60.