زمین شناسی مهندسی ایران

زمین شناسی مهندسی ایران

بررسی افزودنی ها بر کاهش پتانسیل واگرایی خاک های واگرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 مهندسی عمران دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار،دانشگاه صنعتی شیراز، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست
10.22034/jiraeg.2026.530000.1359
چکیده
خاک واگرا به دلیل وجود یون سدیم در برابر جریان آب بسیار فرسایش پذیر و به ‌راحتی شسته می‌شود و در نتیجه باعث ایجاد پدیده رگاب و ایجاد فروچاله در سدهای خاکی می‌شود. در این پژوهش نمونه خاک مورد مطالعه از خاک قرضه سد بار واقع در یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی می‌باشد که تأثیر افزودنی‌هایی چون: آهک، بنتونیت کلسیم، گچ و خاکستر بادی جهت بهسازی خاک این سد که واگرا می باشد با استفاده از آزمایش فرسایش حفره‌ای مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. افزودنی ها با ۵ درصد متفاوت (5/1 ،5/2، 5/3، ۵ و 5/7) جهت کاهش واگرایی خاک به کار برده شده اند. نتایج آزمایش فرسایش حفره‌ای نشان می‌دهد که با افزودن 5/3 درصد آهک-5/3 درصد بنتونیت کلسیم و 5/2درصد گچ و افزودن 5 درصد خاکستر بادی باعث افزایش شاخص نرخ فرسایش خاک از رده واگرایی نسبتاً سریع به رده خیلی آرام تنزل می‌یابد و این درصدها باعث افزایش تنش آستانه شده‌اند که نشان دهنده‌ی تثبیت خاک واگرا می‌باشند و به عنوان درصد‌های بهینه مواد افزودنی‌ها معرفی می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Studying the effect of additives on reducing the dispersive potential of dispersive soils

نویسندگان English

sahar Rashidian 1
Ali Akhtarpour 2
Piltan Tabatabaie Shourijeh 3
1 Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
2 Civil Engineering Department, Faculty of Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
3 Associate Professor, Shiraz University of Technology, Faculty of Civil and Environmental Engineering
چکیده English

Dispersive soils, characterized by the presence of sodium ions, are highly susceptible to erosion and easily washed away by water flow, leading to phenomena such as piping and the formation of sinkholes in earthen dams. In this study, soil samples were taken from the borrow area of the Bar Dam located in one of the counties of Razavi Khorasan Province. The effects of various additives, including lime, calcium bentonite, gypsum, and fly ash, on the stabilization of this dispersive soil were investigated using the hole erosion test. Additives were applied at different percentages (1.5%, 2.5%, 3.5%, 5%, and 7.5%) to reduce soil dispersivity. The results of the hole erosion test indicated that adding 3.5% lime-calcium bentonite, 2.5% gypsum, and 5% fly ash reduced the soil erosion index from a relatively rapid dispersive category to a very low category. These percentages also increased the threshold stress, indicating the stabilization of dispersive soil and they are introduced as optimal percentages of additives.

کلیدواژه‌ها English

Dispersive soil
stabilization
internal erosion
hole erosion test
piping

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 15 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 07 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 05 مرداد 1405