زمین شناسی مهندسی ایران

زمین شناسی مهندسی ایران

تعیین نرخ فرونشست زمین با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری در دشت‌ مه ولات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد زمین شناسی مهندسی ، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 ، استاد زمین شناسی مهندسی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
3 مدرس گروه زمین‌شناسی، مجتمع آموزش عالی گناباد، ایران
10.22034/jiraeg.2026.567278.1365
چکیده
یکی از مهم‌ترین پدیده‌هایی که سالانه باعث خسارات مهمی به سازه‌های سطحی و زیرسطحی می‌شود پدیده فرونشست زمین است. فرونشست پدیده‌ای است که باعث پایین رفتن تدریجی و یا ناگهانی سطح زمین می‌شود و تحت عوامل مختلفی به وقوع می‌پیوندد که در این میان افت سطح آب زیرزمینی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این تحقیق فرونشست زمین در اثر افت سطح آب‌های زیرزمینی در دشت مه‌ولات بررسی شده است. دشت مه‌ولات در استان خراسان‌رضوی در شمال ‌شرق کشور قرار گرفته است. در پژوهش حاضر به‌منظور شناسایی و اندازه‌‌گیری فرونشست در دشت مه‌ولات از تکنیک تداخل‌ سنجی راداری به روش InSAR دربازه زمانی6 ژانویه 2019 و 21 فوریه 2024 پرداخته شده است و عوامل تاثیر گذار در این پدیده مورد بررسی قرار گرفته است. تکنیک تداخل‌سنجی راداری به دلیل توانایی بالا در کاهش هزینه، زمان و دقت بالا از مناسب‌ترین روش‌های میزان فرونشست شناسایی و اندازه‌گیری می‌باشد. جهت تهیه نقشه‌های هم نرخ فرونشست و پردازش تصاویر از نرم افزار GMTSAR و برای تهیه سری زمانی فرونشست از روش SBAS استفاده شده است. نتایج نشان داد که بیشترین نرخ میانگین فرونشست در این دشت با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای 6/8 (سانتی‌متر در سال ) در قسمت مرکزی دشت که آبخوان حداکثر ضخامت را دارد رخ داده است. مساحت منطقه فرونشست حدود 44 کیلومتر مربع بالای6 سانتی‌متر در سال و 220 کیلومتر مربع از منطقه بین 3 تا 6 سانتی‌متر در سال فرونشست داشته است. بطورکلی شناسایی مناطق مستعد فرونشست و برآورد نرخ آن، نقش اساسی در مدیریت کنترل این پدیده دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Determining the rate of land subsidence using radar interferometry technique in the Mahvalat plain

نویسندگان English

fatemeh moradi 1
GholamReza LashkariPour 2
mahin etemadifar 3
1 MSc in Geological Engineering , Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
2 Professor of Geological Engineering, Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad.
3 Lecture in Department of geology, University of Gonabad, , Iran
چکیده English

One of the most significant phenomena that cause substantial damage to surface and subsurface structures annually is land subsidence. Subsidence occurring due to various factors. This study examines land subsidence caused by the decline in groundwater levels in the Mahvelat Plain.The Mahvelat Plain is located in the Razavi Khorasan province in the northeastern part of the country. In this study, the InSAR (Interferometric Synthetic Aperture Radar) technique has been used to identify and measure subsidence in the Mahvelat Plain over the period from January 6, 2019, to February 21, 2024.The radar interferometry technique, due to its high capability in terms of cost and time efficiency as well as its high accuracy, is one of the most suitable methods for identifying and measuring the extent of subsidence.For the subsidence rate map and image processing, the GMTSAR software has been used, and the SBAS (Small Baseline Subset) method has been employed to generate the time series of subsidence. results indicated that the highest subsidence rate was in the Mahvelat Plain during the period from 2019 to 2024, based on satellite images, occurred in the central part of the plain, where the aquifer has maximum thickness, with a rate of 8.6 cm/year.An area of approximately 44 square kilometers in the subsidence region experienced a subsidence rate of over 6 cm/year, while 220 square kilometers of the area experienced subsidence rates between 3 to 6 cm/year.Overall,

کلیدواژه‌ها English

Mahvelat plain
subsidence
radar interferometry
groundwater level

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 28 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 15 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 13 مهر 1405